صادرات: Export

صادرات کالا

مراحل صادرات کالا

فهرست کالاهای مشمول عوارض صادراتی

در آیین نامه اجرایی قانون امور گمرکی صادرات به دو دسته تقسیم شده است .
۱- صادرات قطعی
۲- صادرات موقت
صادرات قطعی عبارت است از کالائی که به منظور فروش یا مصرف در کشورهای خارج از ایران به خارج فرستاده می شود و صادرات موقت به صدور کالا به خارج از کشور برای انجام منظورهای موقتی ( مثلا تعمیر یا تکمیل کالا ، شرکت در نمایشگاه ) و برگشت آن به کشور گفته می شود .
آنچه در این مقوله مد نظر است صادرات قطعی است .

اسناد مورد نیاز در اظهارنامه صادرات:

1- قبض انبار یا گواهی حمل یکسره یا درخواست ارزیابی در محل (حسب مورد)
2- فاکتور (به رعایت ماده 16 قانون امور گمرکی)
3- فهرست عدل بندی (در صورت نیاز)

اسناد و مدارک لازم جهت صادرات :

۱- اخذ کارت بازرگانی معتبر به نام صادر کننده
۲- اخذ مجوز صدور ( در صورتیکه برای صدور کالای مورد نظر ،توسط وزات بازرگانی موافقت کلی اعلام نشد باشد .
۳- اخذگواهی بهداشت و قرنطینه ( دامی ، نباتی – حسب مورد )
۴- گواهی استاندارد ( در صورتیکه کالا مشمول مقررات اجباری استاندارد صادراتی باشد) .
۵- گواهی انرژی اتمی ( حسب مورد ) که به این مجوزها گواهی های مرسوم نیز گفته می شود .
۶- تهیه صورت عدل بندی Packing List ( در صورتیکه کالا گوناگون باشد )
۷- شناسنامه فرش ( فقط برای فرش دستباف )

مجوزهای صادرات :
کالاهای صادراتی بر حسب مجوز صدور به سه گروه تقسیم می شوند .
۱- کالای مجاز :
کالائی است که صدور آن با رعایت ضوابط نیاز به کسب مجوز ندارد . منظور از ( ضوابط ) آن دسته ترتیباتی است که رعایت آن برای صادرات پاره ای از کالاها قانوناً ضروری است مانند ضوابط استاندارد ، گواهی بهداشت انسانی ، دامی ، نباتی
۲- کالای مشروط :
کالائی است که صدور آن با کسب مجوز امکان پذیر است . پس از اعلام نظر موافق وزارتخانه های ذیربط که اصطلاحاً ( موافقت کلی ) نامیده می شود ، و پس از ابلاغ آن به گمرک توسط وزارت بازرگانی برای صدور کالاهای موضوع موافقت کلی ، نیازی به مراجعه متقاضی به وزارتخانه یا سازمان مربوط و اخذ مجوز موردی نخواهد بود .

۳- کالاهای ممنوع الصدور
کالائی است که صدور آن به موجب شرع مقدس اسلام ( به اعتبار خرید و فروش یامصرف ) و یا به موجب قانون ممنوع گردد. دولت می تواند بنا به مقتضیات و شرایط خاص زمانی با رعایت قوانین مربوطه صدور بعضی از کالاها را ممنوع نماید.

گواهی های مرسوم
گواهی بهداشت نباتی

طبق ماده ۱۸ آیین نامه اجرایی قانون حفظ نباتات ، فرآورده های نباتی که از ایران به کشورهای خارج صادر می شود بوسیله کارشناسان قرنطینه معاینه و درصورت سلامت کالا گواهی بهداشت نباتی صادر می شود .
و در صورت عدم تقاضای خریدار این کار انجام نمی گردد .
گواهی بهداشت دامی (گواهی سازمان دامپزشکی )
طبق ماده ۷ قانون دامپزشکی کشور مصوب سال ۱۳۵۰ ورود و صدور هر نوع دام زنده – تخم مرغ نطفه دار – اسپرم دام – فرآورده های خام دامی – داروها ، واکسن ها ، سرم ها و مواد بیولوژیکی ، مواد ضد عفونی ، سموم دام پزشکی ، مواد غذایی متراکم ، مکمل غذای دام و داروهائی که برای ساختن مواد نامبرده موردنیاز است باید با موافقت وزارت جهاد کشاورزی ( سازمان دامپزشکی کشور ) صورت گیرد .
گواهی استاندارد
در صورتیکه برای صادرات کالاهائی مقررات استاندارد اجباری وضع شده باشد اخذگواهی استاندارد ازموسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران و ارائه آن به گمرک ضروری است .
گواهی انرژی اتمی
در مواردی که کالای صادراتی مواد غذایی یا انواع قراضه های فلزات و … باشد ارائه گواهی سازمان انرژی اتمی کشور ضروری است .

صورت عدل بندی
در مواردی که کالاهای وارده بیش از یک بسته و محتویات بسته ها گوناگون و متنوع باشد ، ارایه یک فهرست که محتویات هر بسته ( خالص و با ظرف ) نشان دهد ، ضروری است .
سایر اسناد مورد نیاز برای صادرات
اسنادی که در ذیل نامبرده می شود برای ارائه به گمرک ایران الزامی نیست لکن ممکن است توسط کشور مقصد یا خریدار خارجی مطالبه شو د .
۱- گواهی مبدا :
برای دریافت گواهی مبدا با در دست داشتن فتوکپی اظهار نامه گمرکی و بارنامه کالا به اتاق های بازرگانی وصنایع و معادن مراجعه شود.
۲- کارنه تیر :
کار نه تیر دفتر چه ای است که برای عبور کالا بوسیله کامیون از کشورهای عضو ، بدون بازرسی دقیق و بدون تامین و دریافت حقوق و عوارض گمرکی صادر می شود .
۳- سیاهه خرید :
سیاهه خرید (Invoice ) یا فاکتور صورتحسابی است که درآن تاریخ ، نام و نشانی خریدار و فروشنده ، شماره سفارش یا قرارداد ، تعداد یامقدار ویا شرح کالا ، قیمت واحد ، قیمت کل ،نوع قرارداد وتعرفه گمرکی کالا ذکر شده است .
۴- بارنامه حمل :
بطور کلی بارنامه سند اصلی انتقال مالکیت کالا از فروشنده به خریدار است و دارای انواع مختلف می باشد مانند بارنامه هوایی – بارنامه دریایی – بارنامه راه آهن – بارنامه سراسری بارنامه زمینی ( کامیون )
۵- گواهی بازرسی :
سندی است که توسط یکی از شرکتهای بازرسی کننده بین المللی صادر و به موجب آن تایید می گردد که کالای حمل شده با کالای ثبت سفارش شده یکسان است .

مراحل صادرات
۱- بازاریابی
۲- کسب مجوز صدور
۳- تعیین قیمت صادراتی توسط کمیسیون نرخ گذاری
۴- صدور پروفرما
۵- تهیه ، تدار ک و بسته بندی
۶- دریافت گواهی بازرسی کالا
۷- صدور فاکتور و اخذ گواهی مبدا
۸- عقد قرارداد حمل و بیمه
۹- اظهار کالابه گمرک
۱۰- ارسال کالا
۱۱- دریافت واریز نامه یا گواهی صدور

بازار یابی
بازاریابی مهمترین قدم در صادرات است ، شناخت بازارهای خارجی وراههای نفوذ به آن ، شناخت هسته های قدرت ، شناخت رقبا در کشور هدف از مهمترین قسمت هاست که نیازمند داشتن اطلاعات از کیفیت کالا ، قیمت ومیزان مصرف در بازار خریدار است .

راههای کسب اطلاعات به منظور ایجاد در ارتباط با خریداران از طرق ذیل امکان پذیر می باشد .
الف- مذاکره مستقیم با خریداران ب – استفاده از اطلاعات و آمارهای رسمی
ج- شرکت در نمایشگاه های بین المللی د – مراجعه به سوابق قبلی معاملات
ه – تماس با نمایندگیهای ایران و سفارتخانه ها و- استعلام از موسسات بین المللی ومراکز ارتباط
لازم به ذکر است که با پیشرفت تکنولوژی امکان دسترسی به اطلاعات از طریق سایت های اینترنتی سریعترین راه ممکن می باشد .
از مسائل قابل اهمیت درصادرات تبلیغات است که باید متناسب با اخلاقیات ، فرهنگ مصرف خریداران کالا و کشور هدف باشد در غیر اینصورت ممکن است تبلیغات بازتاب منفی در پی داشته باشد .
کسب مجوز صدور
این مرحله در قسمت اسناد مورد نیاز جهت صادرات توضیح داده شد .

تعیین قیمت صادراتی « کمیسیون نرخ گذاری »
در حال حاضر صادر کننده ملزم به برگشت ارز حاصل از صادرات که توسط کمیسیون فوق تعیین گردیده است نمی باشد .

صدور پروفرما
در مواقعی که فروش کالا به طرف مقابل از طریق گشایش اعتبارات اسنادی انجام شود این مرحله ضروری است و هر پروفرما حاوی مشخصات ذیل است .
*نام فروشنده ، نشانی ، تلفن ، فاکس و تلفکس
*شماره و تاریخ صدور پروفرما
*نام خریدار ونشانی
*نام و مشخصات فنی کالا
*مقدار ( QUANTITY)
*ارزش واحد کالا – ارزش کل کالا ( UNIT PRICE – TOTAL PRICE )
*شرایط پرداخت ( PAYMENT CONDITON )
*مبداء حمل ( PLACE OF LOADING )
*شرایط حمل و تحویل
*مدت اعتبار قیمت پروفرما ( VALIDITY)
*سایر شرایط « کشور تولید کننده » ( ORGIN COMMODITY)

تهیه و تدارک و بسته بندی
در این مرحله صادر کننده موظف است کالا را تهیه و طی زمان بندی توافق شده و با توجه به شرایط حاصله آماده نماید . صادر کننده باید کالا را مطابق شرایط وویژگیهای خواسته شده توسط خریدار که مورد توافق قرار گرفته تهیه و برای آن بسته بندی مناسب مهیا نماید . بسته بندی باید متناسب بانوع کالا ، نوع حمل و شرایط عرضه بازار مصرف باشد تا ضمن جلوگیری از ایجادخسارت و ضایعات هنگام حمل و نقل ، جاذبه لازم را در خریدار به وجود آورد.

دریافت گواهی بازرسی کالا
معمولا مورددرخواست خریدار کالا می باشد یعنی کالا بایستی بصورتی که خریدار می خواهد ارسال شود که در این صورت موسسه ای به توافق طرفین این بازرسی را انجام خواهد داد ، در مواقعی که کالا بصورت امانی ارسال می گردد خریدار در محل ، کالا را رویت و سپس معامله انجام می شود .
صدور فاکتور و اخذ گواهی مبداء
در این مرحله صادر کننده باید فاکتور فروش کالای خود رامطابق شرایط پروفرما ، صادر و به تائید اتاق بازرگانی و صنایع و معادن برساند .
عقد قرارداد حمل و بیمه
در یک قرار داد فروش بین المللی کالا ، وارد کننده و صادر کننده هر دو طرف خواستار عقد قراردادی هستند که رضایت طرفین را در برداشته و قرارداد منعقده به بهترین نحو اجرا شود ارسال کالا از یک کشور به کشور دیگر به عنوان بخشی از معامله تجاری می تواند با خطرهایی همراه شود اگر کالا خسارت دیده و یا از بین رود یا تحویل وپرداخت قیمت بنا به دلایلی انجام نشود ، رابطه بین طرفین قرارداد با مشکل روبرو شده و نهایت راهی جر اقامه دعوی وجودنخواهد داشت جهت رفع مشکل فوق و راهنمایی صادر کنندگان اتاق بازرگانی بین المللی مجموعه ای استاندارد در موردتعهدات فروشنده وخریدار به منظور تنظیم قراردادهای فروش بین الملی کالا و تعیین مسئولیتهای هر یک از طرفین ، اینکوترمز ( اصطلاحات بازرگانی بین المللی ) را تدوین نموده است به دلیل اهمیت شناخت اینکوترمز برای صادرکنندگان ( همچنین وارد کنندگان ) خلاصه ای از این اصطلاحات به شرح ذیل ارائه میگردد :

تحویل کالا در محل کار Ex Works ) EXW )
در این روش تحویل کالا ، فروشنده تحویل کالا را هنگامی به انجام می رساند که آن رادر محل کار خود ( یعنی کارگاه ، کارخانه ، انبار وغیره ) به صورتی که برای صدور ترخیص نشده ودروسیله نقلیه دریافت کننده کالا بارگیری نشده است ، دراختیار خریدار قرار می دهد .
بنابراین اصطلاح مزبور مبین حداقل تعهد برای فروشنده است و خریدار باید تمام هزینه های حمل کالا وخطرهای متوجه آن را درجریان تحویل گرفتن کالا از محل کار فروشنده ، تقبل نماید .

تحویل کالا در کنار کشتی Free Along Side Ship ) FAS )
فروشنده تحویل کالا را هنگامی به انجام می رساند که کالا دربندر بارگیری تعیین شده ، در کنار کشتی قرار گیرد و خریدار ازاین لحظه به بعد باید کلیه مخارج کالا و خطرهای ازمیان رفتن یا آسیب دیدن آن را به عهده گیرد .
تحویل کالا درمحل مقرر به حمل کننده Free Carrier ) FCA )
این اصطلاح بدین معنا است که فروشنده تحویل کالا راهنگامی به انحام می رساند که آن را پس از ترخیص برای صدور ، درمحل مقرر دراختیار حمل کننده تعیین شده از طرف خریدار ، قرار دهد . باید متذکر شد که محل انتخاب شده برای تحویل ، بر تعهد بارگیری وتخلیه کالا در این محل تاثیر دارد . اگر تحویل در محل کار فروشنده انجام پذیرد ، فروشنده مسئولیت بارگیری را به عهده دارد و چنانچه بارگیری در محل دیگری صورت گیرد فروشنده مسئول تخلیه نیست .
تحویل کالا روی عرشه کشتی Free On Board ) FOB )
تحویل کالا زمانی صورت می پذیرد که کالا دربندر بارگیری تعیین شده ، از لبه کشتی عبور کند به عبارتی خریدار از این لحظه به بعد کلیه مخارج کالا وخطرهای از میان رفتن یا آسیب دیدن آن راتقبل کند. اصطلاح FOB مستلزم آن است که فروشنده کالا راجهت صدورترخیص کند. این اصطلاح فقط برای حمل و نقل از طریق دریا یا آبراهه های داخلی کاربرد دارد. اگر طرفین قصد تحویل کالا یاعبور آن از لبه کشتی راندارند ، باید از اصطلاح « تحویل کالا در محل مقرر به حمل کننده » ( FCA) استفاده نمایند .
تحویل کالا درمرز Delivered At Frontier ) DAF )
این اصطلاح بدین معناست که فروشنده تحویل کالا را هنگامی به انجام می رساند که آن را پس از ترخیص برای صدور ، ونه برای ورود ، روی وسیله نقلیه آورنده کالا ، به صورت تخلیه نشده ، درنقطه ومحل تعیین شده درمرز – اما قبل از مرزگمرکی کشور مجاور- در اختیار قرار دهد . واژه مرز می تواند برای هر مرزی ، از جمله مرز کشور صادر کننده به کار رود . بنابراین تعیین مرز موردنظر باذکر نام نقطه ومحل دراصطلاح فوق حائز اهمیت می باشد .
تحویل کالا روی عرشه کشتی دربندرمقصد Delivered Ex Ship ) DES )
فروشنده زمانی تحویل کالا را به انجام می رساند که آن را در بندر مقصدتعیین شده ،روی عرشه کشتی قبل ار ترخیص برای ورود دراختیار خریدار قرار دهد . فروشنده بایدکلیه هزینه ها و خطرهای حمل کالا را تا بندر مقصد تعیین شده و قبل از تخلیه تقبل کند .
تحویل کالا روی اسکله دربندرمقصد Delivered Ex Quay ) DEQ )
تحویل کالا هنگامی به انجام می رسد که فروشنده آن رادر بندر مقصدتعیین شده روی اسکله ( بارانداز ) قبل ازترخیص برای ورود دراختیار خریدار قرار دهد . فروشنده باید مسئولیت هزینه ها و خطرهای حمل کالا به بندر مقصدمقرر راتقبل وکالا را روی اسکله ( بار انداز ) تخلیه کند. اصطلاح DEQ ایجاب می کند که خریدار کالا را جهت ورود ترخیص ومخارج کلیه تشریفات و همینطور حقوق وعوارض ، مالیاتها و سایر هزینه های متعلق به ورود را پرداخت کند .
تحویل کالا درمحل مقرر درمقصد با ترخیص و با پرداخت حقوق و عوارض گمرکی Delivered Duty Paid ( DDP)
این اصطلاح بدین معناست که فروشنده کالا را پس از ترخیص برای ورود و به صورتیکه از وسیله نقلیه آورنده کالا تخلیه نشده است ، در محل مقرر در مقصد ، به خریدار تحویل می دهد . فروشنده باید مسئولیت کلیه خطرهای متوجه کالا وهزینه های آن تا این محل ، از جمله هرگونه حقوق و عوارض ( این واژه شامل مسئولیت و قبول خطرهای انجام تشریفات گمرکی و پرداخت هزینه های این تشریفات ، حقوق و عوارض گمرکی ، مالیاتها و دیگر مخارج می شود ) متعلق به ورود کالا به کشور مقصد را ، در صورت اقتضاء تقبل کند .
تحویل کالا درمحل مقرر درمقصد بدون ترخیص و بدون پرداخت حقوق و عوارض گمرکی Delivered Duty Unpaid ) DDU )
دراین روش تحویل کالا ، فروشنده کالا را قبل از ترخیص برای ورود و به صورتی که از وسیله نقلیه آورنده کالا تخلیه نشده است ، در محل مقرر در مقصدبه خریدار تحویل می دهد . فروشنده باید مسئولیت خطرهای متوجه کالا وهزینه های آن تااین محل ، غیر از حقوق و عوارض( این واژه شامل مسئولیت وقبول خطرهای انجام تشریفات گمــــرکی وپرداخت هزینه های این تشریفات ، حقوق وعوارض گمرکی ، مالیاتها و دیگر مخارج می شود ) متعلق به ورود کالا به کشور مقصدرادر صورت اقتضاء ، تقبل کند . این حقوق وعوارض وهمچنین هر گونه هزینه و خطرهای ناشی از قصور خریدار در ترخیص به موقع کالا جهت ورود به عهده وی خواهد بود.
پرداخت کرایه حمل کالا تامقصد Carriage Paid to ) CPT )
بدین معناست که فروشنده کالا را به حمل کننده ای که خود تعیین کرده است تحویل می دهد بعلاوه باید هزینه لازم جهت حمل کالا تا مقصد مقرر را بپردازد . بعبارتی خریدار مسئولیت کلیه خطرهای متوجه کالا و هرگونه هزینه های دیگر آن پس از تحویل راتقبل می کند . CPT ایجاب می کند که فروشنده کالا را جهت صدور ترخیص نماید .
پرداخت کرایه حمل و بیمه کالا تامقصد Carriage And Insurance Paid to ) CIP )
در این نوع قرارداد حمل ، فروشنده کالا را به حمل کننده ای که خود تعیین کرده است تحویل می دهد ، بعلاوه باید هزینه لازم جهت حمل تا مقصد مقرر را بپردازد . فروشنده همچنین باید خطر از میان رفتن یا آسیب دیدن کالا در جریان حمل و نقل که مسئولیت آن به عهده خریدار است راتحت پوشش قرار دهد . در نتیجه فروشنده باید قرارداد بیمه را منعقد و حق بیمه را پرداخت نماید .
قیمت کالا و کرایه تا بند رمقصد Cost And Freight ) CFR )
این اصطلاح بیانگر آن است که فروشنده تحویل کالا راهنگامی به انجام می رساند که کالا در بندر بارگیری ، از لبه کشتی عبور کند . فروشنده باید هزینه ها وکرایه لازم جهت حمل کالا تا بندرمقصد مقرر را بپردازد اما مسئولیت خطر ازمیان رفتن یا اسیب دیدن کالا و همچنین هر گونه هزینه اضافی ناشی از حوادثی که پس از تحویل روی می دهند ار فروشنده به خریدار منتقل شود . اصطلاح CFR ایجاب می کند که فروشنده کالا را جهت صدور ترخیص کند و فقط برای حمل و نقل از طریق دریا یا آبراهه های داخلی کاربرد دارد .
قیمت کالا بیمه و کرایه تا بندر مقصد Cost Insurance And Freight ) CIF )
این اصطلاح بدین معنی است که فروشنده تحویل کالا را هنگامی به انجام می رساند که کالا در بارگیری از لبه کشتی عبور کند . فروشنده باید هزینه ها و کرایه لازم جهت حمل کالا تا بندر مقصد را بپردازد ، امامسئولیت خطر از میان رفتن یا آسیب دیدن کالا و همچنین هر گونه هزینه اضافی ناشی از حوادثی که پس از تحویل روی می دهند ، از فروشنده به خریدار منتقل می شود .
فروشنده باید خطر از میان رفتن یا آسیب دیدن کالا درجریان حمل و نقل ، که مسئولیت آن به عهده خریدار است ، راتحت پوشش بیمه دریایی قرار دهد. بعبارتی فروشنده بیمه رامنعقد و حق بیمه را پرداخت میکند البته فروشنده تنها ملزم به تهیه حداقل پوشش بیمه می باشد .
اظهار کالا به گمرک
صاد رکننده کالا با در دست داشتن مدرک مثبته ( از قبیل کارت بازرگانی ، مجوزهای صدور و …) به گمرک مراجعه نموده و اظهار نامه صادراتی راتنظیم می نماید اظهارنامه می تواندتوسط صاحب کالا و یاوکیل صاحب کالا تنظیم شود برخی از مندرجات اظهار نامه بدین شرح می باشد .
- نام و نشانی صادر کنندگان
- نام و نشانی حق العمل کار ( اظهار کننده )
- شماره اجازه صدور
- نام کشور مبداء
- نام کشور مقصدنهایی کالا ( کشور خریدار کالا )
پس ازتکمیل اظهار نامه صادراتی ، اظهار نامه و مدارک ضمیمه آن در دایره تطبیق اسناد گمرک به لحاظ کنترل صلاحیت صادرکننده یا اظهار کننده و صحت اسناد و مدارک و مندرجات اظهار نامه مورد بررسی قرار می گیرد .
ارسال کالا
پس از بررسی و تطبیق مشخصات محموله با اظهار نامه و تطبیق محتویات بسته با اظهار نامه توسط ارزیابان گمرک و پرداخت هزینه های گمرکی ( از قبیل انبار داری ، باربری ، هزینه بندری و.. ) کالا بر اساس نوع قرارداد حمل که با خریدار عقدگردیده است قابل ارسال خواهد بود .

دریافت واریزنامه یا گواهی صدور
پس از بررسی ارسال کالا شرکت حمل ، اظهارنامه کالای خروجی را ممهور به مهر خروج گمرک نموده و به صادرکننده عودت میدهد .

فهرست کالاهای مشمول عوارض صادراتی

براساس اعلام سازمان توسعه تجارت برای سال 94 منتشر شد

سازمان توسعه تجارت فهرست کالاهای مشمول عوارض صادراتی را نیز اعلام کرد. طبق اعلام این سازمان، در سال جاری 24‌قلم کالا مشمول عوارض صادراتی شده‌اند، در این بین 4 کالای «سنگ‌آهن به‌هم فشرده»، «کنسانتره سنگ‌آهن»، «سولفور مولیبدن» و «سالامبور گوسفندی» دیده می‌شود که جزو کالاهایی‌ هستند که در سال 92 صادراتشان ممنوع بوده، اما در سال 93، در جهت تسهیل مقررات صادرات و واردات با وضع عوارض صادراتی، صادراتشان آزاد شده است.
بر این اساس در سال 94، صادرات کلیه کالاهای صنعتی آزاد است و در بخش کشاورزی نیز به جز تعداد محدودی از محصولات، صادرات بقیه اقلام کشاورزی آزاد است.
اگر چه هنوز نسخه الکترونیکی کتاب مقررات صادرات و واردات از سوی سازمان توسعه تجارت منتشر نشده اما در روزهای اخیر ابلاغیه‌ای از سوی معاون اول رئیس‌جمهور منتشر و طی آن جزئیات تعرفه واردات در سال جدید اعلام شد؛ بنا بر این ابلاغیه، سیاست جدید تجاری در سال 94 از کاهش تعداد طبقات تعرفه‌ای واردات از 14 به 10 طبقه حکایت دارد. همچنین روز گذشته سازمان توسعه تجارت کلیاتی را از فهرست کالاهایی که صادرات آنها از طریق عوارض امکان‌پذیر است، اعلام کرده است.
دولت در دوره‌های مختلف، به شکل‌های گوناگون روی برخی کالاهای صادراتی عوارض وضع کرده است. عوارض صادراتی محدودیتی است که جهت تنظیم بازار داخلی برخی کالاها یا حمایت از صادرات کالاها با بسته‌بندی خاص از سوی هیات وزیران اعمال می‌شود. هر چند که بر اساس ماده 104 قانون برنامه پنجم توسعه، اخذ هرگونه مالیات و عوارض از صادرات کالاهای غیرنفتی و خدمات در طول برنامه ممنوع است، اما براساس یکی دیگر از مواد قانونی، دولت مجاز است برای صادرات کالای خام عوارض وضع و کمک کند که پلنت‌های تولیدی در داخل کشور ایجاد شود.
در همین راستا، مدیرکل دفتر مقررات صادرات و واردات سازمان توسعه تجارت نیز از آزاد بودن صادرات کلیه کالاهای صنعتی خبر داد و تصریح کرد: از حدود یک سال و نیم گذشته به تدریج موانع مقرراتی سر راه صادرات برداشته شده است. سیدعباس حسینی گفت: در بخش کشاورزی به جز تعداد محدودی از محصولات، صادرات بقیه اقلام کشاورزی آزاد است و صادرات بقیه کالاها مشمول پرداخت عوارض هستند.
مدیرکل دفتر مقررات صادرات و واردات سازمان توسعه تجارت با اشاره به اینکه فعالیت‌های اقتصادی و توسعه آن تنها با فعالیت یک سازمان ممکن نیست، تصریح کرد: فعالیت اقتصادی مانند یک پکیج عمل می‌کند که شامل بخش خصوصی، دولتی و توسعه زیرساخت‌های تولید و خدمات است. در صورتی که این سه بخش با هم همکاری نداشته باشند، توسعه صادرات امیدی واهی است و ممکن نخواهد شد.
حسینی با اشاره به اینکه تولیدکنندگان باید فراکشوری فکر کنند و برای صادرات خارج از کشور برنامه‌ریزی کنند، گفت: تعرفه‌های غیرمنطقی، مسیر قاچاق را هموار می‌کند و محدود فکر کردن در تجارت جایز نیست و با دیدی بین‌المللی برای توسعه صادرات، منافع آن متوجه کشور می‌شود.

کالاهای مشمول عوارض صادراتی
طبق اعلام سازمان توسعه تجارت، «حبوبات به استثنای نخود» با میزان عوارض 30 درصد قیمت پایه صادراتی جزو کالاهای مشمول عوارض صادراتی است. براساس فهرست کالاهای مشمول عوارض صادراتی، برای «ذرت دامی، سورگوم دانه» عوارض صادراتی 3000 ریال به ازای هر کیلوگرم و برای «جو، گندم دامی، کاه و پوست غلات» عوارض صادراتی 4000 ریالی به ازای هر کیلوگرم در نظر گرفته شده است. این در حالی است که صدور «ذرت دامی» طبق بخشنامه 23/ 1/ 1393 و صدور «جو و گندم» طی بخشنامه 14/ 12/ 1392 و به استناد اختیارات ناشی از قانون تمرکز از سوی جهاد کشاورزی ممنوع اعلام و این عوارض‌ها در صورت صدور مجوز صادراتی تعیین شده‌اند.
همچنین برای «یونجه، محصولات علوفه» عوارض 4000 ریالی به ازای هر کیلوگرم و برای «سبوس و آخال از ذرت و گندم و سایر غلات و نباتات » عوارض 3000 ریال به ازای هر کیلوگرم تعیین شده است. طی بخشنامه 15/ 2/ 1393، صدور کنجاله سویا نیز ممنوع اعلام شده است و در صورت آزاد شدن آن برای صدور هر کیلوگرم«ردیف‌های آخال و کنجاله سویا و انواع تفاله» عوارضی به میزان 3000 ریال در نظر گرفته شده است. بر اساس فهرست منتشر شده، به ازای صدور هر کیلوگرم «گندم سیاه، ارزان، سایر غلات» نیز عوارضی 4000 ریالی تعیین شده است.
همچنین برای «پوست خام گاوی»، به میزان 50 درصد قیمت پایه صادراتی، برای «وت بلوی گاوی» به میزان 30 درصد قیمت پایه صادراتی، برای «پوست خام گوسفندی»، 50‌درصد قیمت پایه صادراتی و برای «وت بلوی گوسفندی» نیز 5 درصد قیمت پایه صادراتی عوارض تعیین شده است.
عوارض تعیین شده برای 4 کالای «پوست خام گاوی»، «وت بلوی گاوی»، «پوست خام گوسفندی» و «وت بلوی گوسفندی» در حالی صورت گرفته است که منابع حاصل از آنها به تناسب در چارچوب ضوابط قانونی صرف توسعه بخش‌های مذکور می‌شود. از طرفی طبق این فهرست، عوارض 50 درصد قیمت پایه صادراتی برای «پوست بزی»، عوارضی به میزان 30 درصد قیمت پایه صادراتی برای «سالامبور بزی» و به میزان 50 درصد قیمت پایه صادراتی نیز عوارض برای «وت بلوی‌بزی» تعیین شده است. همچنین برای «کرک خام» عوارضی به میزان 30 درصد قیمت پایه صادراتی و برای «قراضه فلزات» نیز عوارض 80‌درصدی قیمت پایه صادراتی تعیین شده است. برای صادرات

«سنگ‌آهن به‌هم فشرده(گندله)»، «اکسیدها و هیدرواکسیدهای آهن»، «کنسانتره سنگ‌آهن»، «قراضه و ضایعات باتری خودرو»، «سولفور مولیبدن»، صرفا آخال از مصنوعات پلیمری PET»، «صرفا آخال کاغذ» و «سالامبور گوسفندی» عوارضی تعیین شده و از 20 دی سال گذشته قابل اجرا بوده است. در این بین 4 کالای «سنگ‌آهن بهم فشرده (گندله)»، «کنسانتره سنگ‌آهن»، «سولفور مولیبدن» و «سالامبور گوسفندی» صادراتشان در سال 92 ممنوع بوده اما به منظور تسهیل مقررات صادرات و واردات در سال 93 برای آنها عوارض صادراتی در نظر گرفته شد. بر این اساس عوارض در نظر گرفته شده برای «سنگ‌آهن به‌هم فشرده (گندله)» به میزان 15 درصد قیمت پایه صادراتی، برای «اکسیدها و هیدرواکسیدهای آهن» به میزان 5 درصد قیمت پایه صادراتی، برای «کنسانتره سنگ‌آهن» به میزان 15 درصد قیمت پایه صادراتی، برای «قراضه و ضایعات باتری خودرو» به میزان 80 درصد قیمت پایه صادراتی، برای «سولفور مولیبدن» به میزان 35 درصد قیمت پایه صادراتی، برای «صرفا آخال از مصنوعات پلیمری PET» به میزان 15 درصد قیمت پایه صادراتی، برای «صرفا‌آخال‌کاغذ» به میزان 100 درصد قیمت پایه صادراتی و برای «سالامبور گوسفندی» نیز به میزان 10 درصد با افزایش سالانه 5‌درصدی، عوارض صادراتی در نظر گرفته شده است.

..........................................................................................................

بخشنامه صادرات در سال 94

فهرست اقلام صادراتی مشمول ممنوعیت مجوز یا عوارض صادراتی اعلام شد

مدير كل دفترصادرات در بخشنامه ای فهرست اقلام صادراتی مشمول ممنوعیت مجوز یا عوارض صادراتی را به گمرکات اجرایی ابلاغ کرد

در متن این بخشنامه آمده است:پيروبخشنامه رديف 301مورخ 92.7.1و بخشنامه هاي تكميلي درخصوص اعلام فهرست اقلام صادارتي مشمول ممنوعيت ،مجوزياعوارض صادراتي ؛بپيوست تصوير نامه مورخ 93.2.14 دفتر مقررات صادرات و واردات سازمان توسعه تجارت ايران باضمائم مربوطه منضم به جوابيه استعلام مورخ 93.2.21دفترمذكوروپيوستهاي آن ارسال واعلام مي دارد:

1. درخصوص بند 1 نامه شماره 6652/210/93مورخ 93.2.14 باتوجه به توضيحات مندرج دراستعلام يادشده درصورت وصول فهرست اقلام مشمول مصوبه مندرج دربند يادشده ازسوي سازمان حمايت ازمصرف كنندگان وتوليدكنندگان متعاقبا اعلام خواهدشد.

2. درخصوص بند 2نامه 6652/210/93مورخ 93.2.14 مبني براعلام فهرست اقلام صادراتي مشمول عوارض طبق ليست 14گانه مندرج در جداول ضميمه نامه يادشده ملاك مي باشد.

تبصره:باتوجه به اينكه وفق بند 6جوابيه شماره8138/210/93مورخ 93.2.21 به استناد رأي شماره 774ديوان عدالت اداري مندرج درروزنامه رسمي مورخ 92.12.5 مفادمصوبه شماره 97378مورخ 87.6.16 (مذكوردررديف 8جدول 14قلم )ابطال شده است لذا وفق بند 11جدول يادشده عوارض صادراتي براي آهن قراضه وضايعات فلزي به هرشكل ونيزشمش حاصل ازقراضه كليه فلزات به ميزان 70 درصد مي باشد.

3. درخصوص اقلامي كه صادرات آنها طبق اعلام وزارت جهادكشاورزي مطابق بخشنامه رديف 559مورخ 92.12.21وبخشنامه هاي پيروي آن آزاد مي باشد ليكن نام آن كالا جز ء فهرست اقلام 14گانه مندرج دربند 2 نامه نيز ذكر شده است صدور آنها با پرداخت عوارض مربوطه بدون نيازبه مجوز صادراتي امكانپذيرمي باشد.

4. باتوجه به اينكه ورق فولادي ،تيرآهن ،ميلگردو...مشمول اقلام تنظيم بازاراست لذا صادرات آنها مطابق بخشنامه رديف 499مورخ 92.11.14 تاپايان خردادماه سال جاري آزاد مي باشد.

5. صدورمانده سهميه هاي محصولات پتروشيمي در شش ماهه دوم سال 92 وهمچنين سهميه شش ماهه اول سال جاري پس از اعلام ازطريق اين دفتر امكانپذير خواهدبود.

6. صادرات زغال قالبي صنعتي تهيه شده ازخاك وآخال زغال (زغال صنعتي يا بريكت) مشمول ممنوعيت ،عوارض يا مجوز نبوده وصادرات آن بارعايت سايرمقررات آزاد مي باشد.

7. صادرات شيرخشك اطفال ،پيش سازهاي موادمخدروروانگردان ،داروها وموادتحت كنترل مندرج درضميمه كتاب مقررات صادرات وواردات پس از مجوزسازمان غذاوداروي وزارت بهداشت ،درمان وآموزش پزشكي ،دفترمقررات صادرات وواردات وابلاغ ازاين دفتر امكانپذير است.

8. صادرات كود شيميايي اوره وفق بخشنامه رديف 496مورخ 92.11.13كماكان توسط واحدهاي توليدي پتروشيمي بامجوزشركت ملي صنايع پتروشيمي ايران بصورت ابلاغ مستقيم به گمركات اجرايي امكانپذيراست.

9. صادرات 8قلم كود هاي شيميايي مندرج دربخشنامه رديف 127مورخ 89.4.1 مطابق با شرايط مندرج دربخشنامه كماكان منوط به مجوزدفترمقررات صادرات وواردات سازمان توسعه تجارت ايران مي باشد.

خواهشمنداست دستورفرماييد مراتب رابه واحدهاوگمركات تابعه ابلاغ وبرحسن اجراي آن نظارت مستمرمعمول دارند.